Un Libre per èsser liure

sus Ràdio Lenga d’Òc Montpelhièr Seta Alès 95.4 Milhau 106.1 cada Dijos a 2 oras de la Tantossada , lo dissabte e lo dimenche à un ora e mieg de la tantossada sus Internet http://radiolengadoc.jimdo.com

Escrichs sus

lei femnas

Escrichs de femnas

Per Josiana Ubaud Edicion IEO Lengadoc, Occitan/ Français, junh de 2012, 18 Euros


 

Vaquí, soi plan contenta de vos entretener d'aqueste ensag de Josaina Ubaud, que o sabetz, es lexicografa e etnobotanista en domeni occitan ( lengadocian e provençau). Los auditors de la radio l'ausisson d'un biais regular en particular coma etnobotanista. Amb aquel ensag, es la femna que pren la paraula sus un subjecte que levat de joslevar l'aprobacion de la majoritat, a mai d’unes occitanistas joslèva d'afogament, lo de la dominacion òmes/femnas. Pensi qu'aquest ensag es lo primièr libre sus aquel subjècte paregut dempuèi lo de las femnas del téatre de la Carriera en 1981.

Es a sotalinhar.

Coma es a sotalinhar que dins lo domani de la lenga e de la literatura francesa, i a de recercas de meteis biais per tornar coneisser d'escrivanas per exemple del segle XIX, dublidadas o qu'an pas publicat, cal se remembrar que a mai las femnas francesas èran dichas « bas bleus » per los òmes qu'avian lo poder de l'edicion e de la critica.

Coma per aquesta cronica ai decidit d'un biais de far, m'en i vau terner. Ai dich que farai una critica amb coma dison lo paratèxt, lo fons e la lenga , la forma, mas es pas de fromatge..


 

Dins sa cuberta , la primièra tempa, Josiana nos regala amb de flors, es son biais botanic, mas abans l'avertiment, nos apond un sota-títol, que tira tota ambiguitat, lo citi : « O pichon lexic illustrat de la misoginia ordinària. » Aquesta edicion es la resulta d'un travalh fach dempuèi l'estiu de 2010 sus son siti intenet Josiane.ubaud. pagesperso-orange.fr, e se vei dins la presentacion. Es tanben la crosada de mantunas dralhas e abans tot de la lexicografa qu'a relevat «  la quantitat considerabla de paraulas mespresosas à l'encòntra de las femnas », a enriquesit aquò amb la literatura que la vision de las femnas, i es pas gaire coma o ditz «  trobadoresca », e amb sa vida de femna, militanta e trabalhadoira en mitan occitan, ciutadana, solidària de las autras femnas de la planeta, maira, grand de felenas...

Resulta d'aquelas crosadas :

- d'en primièr una unitat forgada amb de fotòs de sorrires de femnas mudas ( que son pas forçadas de partejar la totalitat de sos prepaus.)

-una premièra part que se dubrís sus dos provèrbis coneguts sus las femnas e doas citacions d'un autor mascle de la finala del segle XIX Andrieu Chassary que vos daissi descubrir , se contunha amb de faches de nostra societat, notats dins los diccionaris, a la radio , a mai la ont parli...

Josiana Ubaud insistís sus lo ròtle ara de la religion, pus lèu dels extremismes religioses, en particular los islamistas, mas auria tanbem pogut apiejar mas sus los emuls de Monsenher Lefèvre o de l'Opus Dei, o encara dels sionistas d'efièch los integristas son totes contra l'emancipacion dels umans e de las femnas en particular, amb de maridatges forçats o reglats dins totas la religions, uèi o fa pas fòrça temps...E lo mitan occitan ? Torna sus la causida de marcar lo 8 de març de 2012 , al Cirdoc amb la presentacion per Claudi Alranc de la peça «  Besièrs, Sèm Fòrça » e una carteta d'invitacion amb una illustracion, que se troba dins la peça mas qu'es pas brica representativa de l'òbra ( ièu la peça l'ai vista e quand tornarà, vos inviti d'anar la veire) . Josiana Ubaud a demandat a las femnas de dire çò que n'en pensan d'aquela illustracion. Per ièu, pensi que lo fach de pensar pas que lo 8 de març es la jornada internationala dels dreches de las femnas ( qu'es pas de comparar amb la journée du Cheval) mas qu'es una jornada de revendicacion de las organisacions feministas e femininas per l'egalitat, firma lo pauc d'interès per la mitat de l'umanitat dels organisadors... I an pas pensat ? Parrièr per l'illustracion que desservís la peça, dempuèi an cambiat, mas la veitura americana, me sembla pas representativa tanpauc d'aquesta peça que trobèretz doas criticas dins Le Cahier Max Rouquette N°6.

- La seconda part es fòrça rica per la literatura occitana, que se ditz que se se parla pas d'escrivanas, es qu'i a pas de femnas qu'an escrich e qu'escrivon. Josiana Ubaud fa la mostra del contrari amb fòrça citacions, e benlèu los que fan los programmas del capes d'òC farian plan d'i anar veire un pauc, per lor donar d'idèas..

Per accabar amb son libre, i aurà un toma II, caldrà que los rebrossièrs e los misoginas prenan costuma, per accabar aqueste libre publica de tèxtes sus lo subjecte en mitan occitanista, un tirat de Joan Thomas dins Vent Terral N°8 de 1982, consacrat enterrament à las femnas e un tèxt de Femnas d'òc de 1978, de documents istorics, es pecat que sian pas imprimit mai gròs ! Dirai aquí qu' es la solidaritat e l'accion de las femnas, qu'aporta l'espèr dins aquel domani, coma o vegèrem amb las tunisianas o las femnas del Maròc.


 

M'en vau pas parlar de la lenga de la Josiana Ubaud, qu'es mai sabenta que ièu sus lo subjècte , vau dire sonque qu'amb aqueste ensag a reprès la man de las femnas de las annadas setanta qu'an soscat per se faire lor plaça dins l'egalitat. De remarcar que la respelida de la lenga del temps de Mistral, e la de las annadas 1970, se son fachas dins un temps ont las femnas s'emancipavan e que de la libertat eissuda de las luchas felministas aprofecharon tan los òmes coma las femnas. Cal contunhar d’ explorar aquel domani e merce a la Josiana Ubaud de l'aver fach !

Per accaber vos doni un tirat del libre p 272 un poèma de Marisa Negra ( La Negra), 1941-1987 :

 

                                                      Al país dels mercants

                                                       E de la concurréncia

                                                       Cal passar lo primièr

                                                      e se revirar pas

                                                      Cal usar de l’argent

                                                      Passadrèit e manèfla

                                                      S’arrapar, s’escrancar,

                                                      Fòrt e mòrt, cal ganhar !


 

                                                      Mas a l’ostal del Camin Nòu

                                                       I aurà pro plaça al pè del fuòc

                                                      E nos tracharem pas

                                                      De ganhar o de ganhar pas

 

                                                       A país dels masclàs

                                                       E de la "rubistica"

                                                       Cal butar, cabussar

                                                       Cantar " Cocoricò" !

                                                       Lo cervèl plan quichat :

                                                       " On est pas des gonzesses"

                                                       I anarem, ganharem,

                                                       se desconflarem pas !


 

                                                        Mas a l’ostal del Camin Nòu

                                                        I aurà pro plaça al pè del fuòc

                                                        E lo pol aurà pas

                                                         Sèti de rei, sièta d’argent


 

                                                                                                                        ©Rose Blin-Mioch 2013